Avrupa Birliği’nin karar alma sürecinde üç kurum öne çıkıyor: Avrupa Komisyonu, Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi. Sık karıştırılan bu kurumların görevleri birbirinden farklı.
Brüksel’de alınan kararlar yalnızca üye ülkeleri değil, AB ile ticaret yapan Türkiye gibi ülkeleri de doğrudan etkiliyor.
Bu rehberde üç temel kurumun görevlerini, yasaların nasıl yapıldığını ve sıkça karıştırılan kurum adlarını sade bir dille anlatıyoruz.
Öne Çıkan Veriler
- AB’nin 27 üye ülkesi bulunuyor.
- Avrupa Parlamentosu seçimleri beş yılda bir yapılıyor.
- Komisyon’da her üye ülkeden bir komiser yer alıyor.
- Türkiye, Avrupa Konseyi’nin 1949’dan bu yana üyesi.
Avrupa Komisyonu
Birliğin yürütme organıdır. Her üye ülkeden bir komiserle temsil edilir ve yasa önerilerini hazırlama yetkisi büyük ölçüde Komisyon’a aittir.
Komisyon ayrıca AB anlaşmalarının uygulanmasını denetler ve ticaret müzakerelerinde Birliği temsil eder.
Komisyon Başkanı, üye ülke liderlerinin önerisi ve Avrupa Parlamentosu’nun onayıyla göreve gelir.
Avrupa Parlamentosu
Üye ülke vatandaşları tarafından beş yılda bir doğrudan seçilen milletvekillerinden oluşur. Konsey ile birlikte yasaları kabul eder ve AB bütçesini onaylar.
Parlamento milletvekilleri ülkelerine göre değil, siyasi görüşlerine göre oluşturulan gruplar halinde çalışır.
Avrupa Komisyonu yasa önerisini hazırlar.
Avrupa Parlamentosu öneriyi görüşür ve tutumunu belirler.
AB Konseyi öneriyi görüşür; gerekirse iki kurum uzlaşma arar.
Her iki kurumun onayıyla yasa kabul edilir ve yayımlanır.
AB Konseyi
Üye ülkelerin ilgili bakanlarından oluşur ve hükümetlerin sesini temsil eder.
AB Konseyi, devlet ve hükümet başkanlarının katıldığı Avrupa Konseyi (AB zirvesi) ile karıştırılmamalıdır. Strazburg merkezli Avrupa Konseyi (Council of Europe) ise AB’nin bir kurumu değil, tamamen ayrı bir uluslararası kuruluştur.
Türkiye ve AB
Türkiye, AB ile 1996’dan bu yana Gümrük Birliği içinde yer alıyor ve AB, Türkiye’nin en büyük ticaret ortaklarından biri konumunda.
Sık Sorulan Sorular
Beş yılda bir, tüm üye ülkelerde doğrudan seçimle.
Yasa önerisi hazırlama yetkisi büyük ölçüde Avrupa Komisyonu'na aittir.
Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği 1996'da yürürlüğe girdi.


