usdtr
49,95 TL
0,08%
eurotr
55,99 TL
0,13%
gbptr
67,14 TL
0,36%
chftr
60,85 TL
0,49%
cnytr
7,51 TL
0,17%
eur-usdtr
1,12 TL
0,19%
bist-100
10.930,01 TL
-2,11%
sektr
5,10 TL
0,48%
gauusd
113,61 USD
2,54%
gau
6.386,65 TL
-1,02%
btctr
3.799.261,00 TL
-0,25%
ethtr
111.959,00 TL
-0,48%

NATO’nun 5. maddesi ne anlama geliyor? Kolektif savunma ilkesi

"Birine yapılan saldırı hepsine yapılmış sayılır" ilkesine dayanan Kuzey Atlantik Antlaşması'nın 5. maddesini ve tarihteki tek kullanımını anlattık.

Askeri savaş uçağı
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala
Özet, KAI’ın yapay zekâ desteğiyle oluşturuldu.
1949'da imzalanan Kuzey Atlantik Antlaşması'nın 5. maddesi, bir müttefike yapılan saldırının tüm müttefiklere yapılmış sayılacağını düzenler. Madde otomatik savaş anlamına gelmez; her üye yanıtını kendisi belirler. NATO tarihinde yalnızca 11 Eylül saldırılarının ardından işletildi.

1949’da imzalanan Kuzey Atlantik Antlaşması’nın 5. maddesi, NATO’nun temelini oluşturan kolektif savunma ilkesini düzenler. Buna göre müttefiklerden birine yönelik silahlı saldırı, tüm müttefiklere yapılmış sayılır.

Bu makalede:
USD 49,95 +%0,08 Petrol 113,61 +%2,54 GR. ALTIN 6.386,65 %-1,02

Uluslararası krizlerde sıkça gündeme gelen 5. madde, ittifakın caydırıcılığının temel dayanağı olarak görülüyor.

Bu rehberde maddenin ne anlama geldiğini, otomatik savaş anlamına gelip gelmediğini ve tarihteki tek kullanımını anlatıyoruz.

Öne Çıkan Veriler

  • NATO 1949’da 12 kurucu üyeyle kuruldu.
  • Türkiye 1952’de üye oldu.
  • Karargah Brüksel’de bulunuyor.
  • 5. madde yalnızca bir kez işletildi.

5. madde ne diyor?

Madde, her üyenin saldırıya uğrayan müttefike “gerekli gördüğü eylemlerle” destek olmasını öngörür.

Bu destek silahlı kuvvet kullanımını kapsayabilir; ancak yanıtın biçimini her üye kendisi belirler. Yani madde otomatik bir savaş ilanı anlamına gelmez.

Müttefikler ayrıca alınan önlemleri BM Güvenlik Konseyi’ne bildirmekle yükümlüdür.

4. madde ile farkı

Antlaşmanın 4. maddesi ise bir üyenin toprak bütünlüğü, siyasi bağımsızlığı ya da güvenliği tehdit altındayken müttefiklerin ortak danışma yapmasını düzenler.

4. madde danışma, 5. madde ise savunma mekanizmasıdır; bu nedenle 4. madde tarihte çok daha sık işletilmiştir.

1949

Kuzey Atlantik Antlaşması Washington’da imzalandı.

1952

Türkiye ve Yunanistan NATO’ya katıldı.

2001

11 Eylül saldırılarının ardından 5. madde ilk kez işletildi.

Günümüz

İttifak yeni üyelerle genişlemeye devam ediyor.

Tarihteki tek kullanımı

5. madde, NATO tarihinde yalnızca bir kez, 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından ABD’ye destek amacıyla işletildi.

Bu kararın ardından müttefikler hava sahası devriyeleri ve deniz operasyonları gibi destek faaliyetleri yürüttü.

Türkiye ve NATO

Türkiye 1952’den bu yana NATO üyesidir. İttifakın en kalabalık ordularından birine sahip olan Türkiye, güneydoğu kanadındaki stratejik konumuyla öne çıkıyor.

Sık Sorulan Sorular

Türkiye 1952 yılında NATO üyesi oldu.

Yalnızca bir kez, 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından.

Belçika'nın başkenti Brüksel'de.

NATO'nun bugünkü önemi hakkında ne düşünüyorsunuz?

%0 / 0 oy
%0 / 0 oy
%0 / 0 oy
%0 / 0 oy
NATO’nun 5. maddesi ne anlama geliyor? Kolektif savunma ilkesi

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Sabah Bülteni 8 Kasım 2026 sabah Haber Bülteni
Giriş Yap

Gündem 24 ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

KAI ile Sohbet Et

KAI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.